fbpx
Shopping Cart
hart icoon

Filosoferen is het vanzelfsprekende bevragen, en dus stel je vragen als: wat is lezen?

rijmelarij-13-katWat is lezen? Als je over de meest alledaagse woorden eens echt gaat nadenken blijkt vaak dat taal en werkelijkheid niet altijd helemaal netjes over elkaar heen lopen. Om kinderen dat te laten ervaren gaan we nadenken over lezen. Wat is dat eigenlijk? Een taalfilosofisch onderzoekje…

Een groep 7 van een basisschool in Veendam probeerde een definitie te maken.

“Lezen is met een boek met allemaal woorden en dan ga je die bekijken en snappen.”
“Als je leest dan krijg je bewegende beelden in je hoofd.”
“Nee, je plakt dan letters aan elkaar en daar maak je een woord van.”

Poolse tekst

Klinkt goed. Tijd om wat te experimenteren. De kinderen mogen een Poolse tekst ontcijferen.

“Dat is geen lezen, want je weet niet waar het over gaat.”
“Woorden in een andere taal zijn geen woorden, dat zijn alleen maar letters.”

Vervolgens krijgen de kinderen rijmkaartjes waarop alleen woorduitgangen staan.

“Maar dat zijn halve woorden, dat betekent niets.”

Losse woorden

Een rijtje met losse woorden dan:

“Je krijgt er geen filmpje van in je hoofd, misschien wel plaatjes.”
“In mijn hoofd kan ik er wel een filmpje van maken, dan verzin ik dat erbij.”
“Je leest wel, woorden lezen is ook lezen.”
“Ik vind dat het wel echt met een verhaal te maken heeft.”
“Het is dat je de woorden in de goede volgorde ziet.”
“Als je leest dan wil je daar betekenis aan geven, als dat niet lukt dan ga je dat gewoon verzinnen.”

Pictogrammen

En als je pictogrammen bekijkt en vervolgens snapt wat ze betekenen?
“Dat is andersom lezen. Normaal maak je een woord bij een plaatje. Maar bij een plaatje maak je juist een woord.”
“Eigenlijk is dat plaatlezen.”

Boek voor volwassene

Hoe zit het met een boek voor volwassenen:

“Het zijn allemaal woorden naast elkaar die je als kind nooit zou gebruiken.”
“Ja, dat wat je leest, moet wel bij je passen om het te kunnen begrijpen.”
“Toch is het wel een soort van lezen. Het is eigenlijk niet-begrijpend lezen.”

Woordenboek

Betekenis, begrijpen, plaatjes in je hoofd, woorden en verhalen zijn begrippen die in de beschrijvingen steeds terug komen. Wat zou het woordenboek eigenlijk zeggen? Eens checken via http://www.encyclo.nl:

  • met je ogen tekst bekijken en die in je gedachten opnemen
  • het zien en interpreteren van tekst
  • het nauwkeurig doornemen van geschreven of gedrukt materiaal, in stilte of hardop
  • een gecompliceerd proces waarbij een visuele code wordt omgezet in talige betekenissen
  • kennis nemen van den inhoud van iets dat geschreven of gedrukt is

Zijn dit bevredigende definities? Of geven de uitspraken van de kinderen een beter beeld van de betekenis van lezen? Dan zou het tijd zijn voor een herziening van de woordenboeken. Er kunnen dan gelijk wat nieuwe woorden opgenomen worden, namelijk:

  • Andersom lezen
  • Plaatlezen
  • Niet-begrijpend lezen

Leest de Dikke van Dale ook mee?


Bron illustratie en genoemde rijmkaartjes: ‘Rijmelarij‘, Dubbelzesuitgeverij, isbn 9080759341

Filosoferen kun je ook thuis doen, met je eigen kinderen, met de Praatprikkels.

One comment

  1. ErasmusDesideri

    Beste filosofiejuf,

    Wat is dit weer een heerlijk stukje tekst, ik kan me daar zo in verliezen…
    En tegelijkertijd moet ik denken aan de reactie van een bezoeker aan de goudse #NachtvandeVerwondering waar 6 stadsdichters onlangs van 20.30 tot 24.00 voordroegen. Het museum vond hij prachtig, sfeervol verlicht en de dichters “mooie mensen”, maar………..”er waren zoveel woorden”
    Ik ben heel benieuwd wat dit experiment met deze kinderen oplevert en blijf u volgen,
    Groet vooral de kinderen ook van mij,

    Erasmus, kind van Gouda
    (dat is nl. de stad waar ik heb leren lezen en schrijven)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

De waardering van www.filosovaardig.nl/webshop-kinderfilosofie/ bij Webwinkel Keurmerk Klantbeoordelingen is 9.6/10 gebaseerd op 81 reviews.